geplaatst op 18 december 2019

TOjuli zou ook wel BENG 4 kunnen heten

Inmiddels is de invoering van de eisen een half jaar uitgesteld, door vertraging in het ontwikkelen van nauwkeurige software voor het berekenen van de nieuwe eisen. Dit betekent dat de BENG- eisen pas per 01 januari 2021 worden ingevoerd.

Vanaf dat moment is er geen keus meer. Alle nieuwbouw, zowel woningbouw als utiliteitsbouw, moet voldoen aan de BENG-eisen (Bijna EnergieNeutrale Gebouwen). Het energiezuinig maken van gebouwen speelt een belangrijke rol bij BENG. Naast BENG komt er nog een extra eis bij: TOjuli. In deze blog wordt verder ingegaan op wat BENG en TOjuli betekenen voor de woningbouw.

Het wordt nog beter!

De nieuwe BENG-eisen vervangen de EPC-eisen uit het Bouwbesluit. De eisen uit het Bouwbesluit hielden geen rekening met het energieverlies van de woning. Ook werd er maar weinig gekeken naar het wooncomfort voor de uiteindelijke gebruiker. Door BENG en TOjuli worden de woningen kwalitatief beter omdat het wooncomfort voor de bewoner een belangrijk aspect is van de eisen.  

BENG-indicatoren

BENG heeft drie indicatoren gedefinieerd: BENG 1, 2 en 3.

BENG 1

is een indicator voor de energiebehoefte die nodig is voor verwarming en koeling van de woning. Hiervoor moet de woning energiezuinig worden gemaakt. Om een woning energiezuinig te maken moet er in het voortraject gekeken worden naar: oriëntatie, ontwerp, isolatie, luchtdichtheid en zonwering. Iedere specifieke woning heeft een andere invulling nodig voor BENG 1. Dat is een van de redenen waarom BENG 1 complexer is dan BENG 2 en 3.    

 

BENG 2

is te vergelijken met de EPC. BENG 2 gaat over de hoeveelheid fossiele brandstof die in een woning wordt verbruikt voor verwarming, koeling, warm tapwater en gebouw gebonden installaties. In de basis zou BENG 2 voor ieder type woning op dezelfde manier behaald kunnen worden. De volgende installaties zorgen er bijvoorbeeld voor dat er minder fossiele brandstof wordt verbruikt (wat goed is voor BENG 2): LTV (lage temperatuur verwarming), douche WTW (WarmteTerugWinning) en gebalanceerde ventilatie. Daarnaast zorgen ook korte leidinglengtes ervoor dat er minder fossiele energie verbruikt hoeft te worden: hoe korter de leidingen zijn, hoe minder energie het kost om warm water uit de kraan te krijgen.

 

BENG 3

Om te behalen moet 50% (woongebouwen 40%) of meer van de energie opgewerkt worden zonder fossiele brandstof, door bijvoorbeeld PV-panelen of  een warmtepomp. Ook kan er groene energie worden ingekocht bij een energiebedrijf. Net als bij BENG 2 zou ook bij BENG 3 ieder type woning op dezelfde manier aan de eisen kunnen voldoen.

 

Waarom wordt TOjuli erbij toegevoegd?

Als een nieuwbouwwoning alleen voldoet aan BENG 1, 2 en 3, kan er een probleem ontstaan in de zomer. De woning kan namelijk te warm worden. Om die reden gaan ook de eisen van TOjuli (TO = Temperatuur Overschrijding) in.

Dit betekent dat een nieuwbouwwoning vanaf dat moment niet alleen aan de BENG-eisen moet voldoen, maar ook aan die van TOjuli. Er wordt pas een omgevingsvergunning afgegeven op het moment dat een woning aan de beide eisen voldoet. Je kan ook zeggen dat er met TOjuli een vierde BENG-eis wordt toegevoegd. Er zijn een aantal manieren waarop je aan de eis van TOjuli kan voldoen:

  • Zonwering: hierdoor komt de warmte in de zomer niet naar binnen en blijft de woning koel. Zonwering komt altijd op de ramen aan de zuidkant. Zonwering is niet nodig op de ramen aan de noordkant, daar schijnt de zon nauwelijks op. Op basis van berekeningen wordt bepaald of zonwering ook nodig is op de ramen op de oost- en/of westkant.

 

  • Warmtepomp met koeling: door koud bodemwater door de woning te pompen, is een woning in staat zichzelf te koelen. Dit water verplaatst zich door dezelfde leidingen die in de winter voor vloerverwarming worden gebruikt. Het is afhankelijk van de opbouw van de bodem of er gebruik gemaakt kan worden van een bodemwarmtepomp; daarmee is deze optie locatiegebonden.

 

  • Zomernachtventilatie: om de warmte, die overdag in de woning getrokken is, ‘s nachts te laten ontsnappen, worden er een of meerdere ventilatieroosters in de gevel gemaakt. Deze roosters moeten inbraakwerend zijn. Wij twijfelen aan deze oplossing omdat het effectiever is om de warmte buiten te houden of direct te koelen.

 

Een ander alternatief om te koelen is airconditioning. Alleen airconditioning verbruikt erg veel energie, wat niet goed is voor BENG 2. Wij vinden ook dit geen goede oplossing, omdat BENG 2 dan gecompenseerd moet worden met extra zonnepanelen. Het is tegen de principes waarvoor BENG ooit bedacht is.

 

Berekenen van BENG en TOjuli

Naar verwachting komt er nu in januari van 2021 een rekentool beschikbaar om BENG en TOjuli te berekenen. Het is een testomgeving ter optimalisatie van het uiteindelijke rekenprogramma dat in juli beschikbaar komt. Deze testomgeving is beschikbaar voor Raadgevende Ingenieurs bureaus. Zij kunnen hier alvast mee rekenen, zodat zij vooruit kunnen en niet hoeven te wachten tot juli. Het is een tool om BENG te berekenen en in die tool zit een module die TOjuli berekent. Het voordeel van de testomgeving is dat er gemeld kan worden als er iets niet goed gaat met de tool. De overheid en de software leveranciers kunnen dan alle ‘kinderziektes’ eruit halen. Dit zorgt ervoor dat het rekenprogramma op 1 juli optimaal werkt.  

Voor Van der Heijden berekent Archifit de BENG en TOjuli. Zij bevinden zich in het gebouw naast ons. Wanneer een gebouw net niet voldoet aan de eis van BENG of TOjuli, kunnen zij dat snel communiceren naar ons. Het voordeel is dat wij door de korte lijnen snel kunnen schakelen. 

 

Van der Heijden

Momenteel zijn wij bezig met de ontwikkeling van ‘Het venster van Made’. Dit plan gaan we volgens BENG realiseren. 

 

De Valuwe Fase 4 in Cuijk is een project dat Van der Heijden BENG gerealiseerd heeft. Drie jaar geleden vond de start plaats en toen had de overheid al normen voorgesteld voor BENG. Volgens de totale branche waren die voorgestelde normen erg moeilijk haalbaar en zijn mede daardoor aangepast. De woningen van de Valuwe in Cuijk zijn BENG woningen die voldoen aan die normen van een aantal jaar geleden. 

 

Wat betekent dit voor mij?

Tim

Voor BENG zijn we momenteel aan het onderzoeken wat de juiste combinatie van maatregelen is voor iedere woning. Wij vinden het belangrijk dat we kopers een woning bieden waar we zelf in geloven.

“We realiseren geen product waar we niet achter staan.”

Het onderzoek doen naar hoe we een woning kunnen realiseren die wooncomfort heeft voor de bewoner én duurzaam is, maakt mijn werk interessant. Daarnaast worden er constant nieuwe regels opgelegd door de overheid en daar moeten wij op anticiperen. Dat maakt ons werk telkens weer anders. We kunnen niet in de toekomst kijken, maar dat de regelgeving blijft veranderen is 100% zeker. Dat maakt ons werk uitdagend!

Tim Smulders projectontwikkelaar Van der Heijden 

Lauran

Voor ons is het belangrijk dat we goede woningen maken voor de mensen. Daarom vinden wij het goed dat BENG en TOjuli meer kijken naar het wooncomfort. De woningen worden door de eisen een stuk beter voor de bewoner. Daarnaast wordt mijn werk door die nieuwigheden nooit eentonig.

We zitten in de energietransitie en het is fijn dat woningen daar ook een steentje aan kunnen bijdragen.